... و مرگ برای همه
اوست خداییکه شب و روز و خورشید و ماه را به قدرت کامل بیافرید که هریک در مدار معینی سیر می کنند (1) هر چه در آسمان و زمین است همه ملک خداست و او به همه چیز آگاهی دارد (2) آیا دینی غیر از دین خدا را می طلبند؟ و حال آنکه هر چه در آسمان و زمین است خواه و ناخواه مطیع فرمان اوست و همه به سوی او بازخواهند گشت (3) همانا ما آدمی را از گل خالص آفریدیم، پس آنگاه او را به نطفه گردانیده و در جای استوار قرار دادیم، آنگاه نطفه را علقه و علقه را گوشت پاره و گوشت پاره را استخوان گردانیدیم، سپس بر استخوان های سخت گوشت نرم پوشاندیم و خلقتی دیگر بیافریدیم، آفرین بر این قدرت پرفروغ بهترین آفریننده – که سرانجام – همه خواهید مرد (4) آیا ندیدید آنهایی را که از ترس مرگ از دیار خود برون شدند که هزاران تن بودند، خدا فرمود بمیرید، پس همه مردند، سپس آنها را زنده گرداند، که خدا را در حق بندگان فضل و کرم است ولی بیشتر مردمان سپاس گزار نیستند (5) عمارت های محکم بنا می کنید بدان امید که عمر ابد یابید؟ (6) هر کجا باشید اگرچه در کاخ های استوار، مرگ، شما را فرا می رسد (7) پیش از شما مللی بودند و رفتند، در اطراف زمین گردش کنید تا ببینید آنان که وعده های خدا را تکذیب کردند چگونه هلاک شدند (8) آیا ندیدید که ما پیش از ایشان چه بسیار گروهی را هلاک نمودیم و حال آنکه در زمین بدان ها قدرت و سطوت داده بودیم... (9) هرچه در شب و روز آرامش یافته، همه ملک خداست، اوست شنوا و دانای همه امور (10) اوست که از خاک بیافریدتان، پس فرمان مرگ را بر همگان مسلط داشت، مرگی که معین و معلوم به نزد اوست، باز شک در آیات قدرتش خواهید کرد؟ (11) آیا آدمی متذکر آن نمی شود که اول هیچ بود، ما او را پدید آوردیم؟ (12) آیا در ملکوت آسمان ها و زمین تعقل نمی ورزند و در آنچه خدا آفریده نمی نگرند؟ آنگاه که اجل بدانان نزدیک گشت به کدامین سخن پس از این ایمان خواهند آورد؟ (13) اوست خداییکه چون شبانگاه به خواب می روید، جانتان را می رباید و می میراند، و کردار شما را در روز می داند. پس از خواب شما را باز بر می انگیزد تا به اجلی که در ازل معین است برسید، پس هنگامه موت، بسوی او باز می گردید تا آگاه گرداند بدانچه انجام داده اید (14) آیا ندیدید که نخست نطفه ای بودید؟ آیا شما آفریدید یا ما آ فریدیم؟ ما مرگ را بر همه خلق مقدر ساختیم و هیچ کس بر قدرت ما سبقت نتواند برد (15) و دستور داده شد که چون یکی از شما را مرگ فرا رسد اگر متاعی از دنیا داراست وصیت کند برای پدر و مادر و خویشان به شایستگی، که این سزاوار پرهیزگاران است (16) بشتابید به سوی آمرزش پروردگار خویش ... (17) نماز بپا دارید و از خدا بترسید که پس از مرگ بسوی او محشور می گردید (18) برای هر خبری که پیامبران به شما رساندند زمانی است معین، و به زودی از راستی آن آگاه می گردید (19) و کافران به تمسخر و استهزاء به مردمان می گفتند که : آیا می خواهید مردی را به شما نشان دهیم که مدعی است پس از آنکه در خاک شدید و ذرات جسمتان پراکنده گردید، از نو زنده خواهید گشت؟ (20) – یا می پرسند – اجداد گذشته ما زنده خواهند شد؟ (21)- و یا - آیا پس از آنکه مردیم و یکسره خاک شدیم باز زنده می گردیم؟ این بسیار بعید است (22) وای و صد وای برتو، پس وای و صد وای بر تو (23) ای کشته باد انسان، چرا تا این حد کفر می ورزد؟ از چه چیز خلق شده است؟ ... (24) آیا ندید که ما او را از آب نطفه ای خلق گرداندیم که اینچنین دشمن آشکار ما گردید؟ (25) آیا چنین پنداشتید که ما شما را به عبث و بازیچه آفریده ایم و هرگز به سوی ما باز نخواهید گشت؟ (26) آیا در اول بار که آفرینش را از نیستی به هستی آوردیم هیچ درماندیم؟ (27) به هوش آیید که هنگام بی هوشی و سختی مرگ به حقیقت فرا خواهد رسید، همان مرگی که از آن دوری می جستید (28) پس چگونه خواهد بود آن زمان که جانشان به گلو رسد؟ آن هنگامه ای که بر بالین مرده ای حاضرید و او را می نگرید، بدانید که ما از شما بدو نزدیکتریم، ولی بصیرت ندارید. اگر حیات بدست شماست و شما را آفریننده ای نیست پس روح را دوباره به بدن مرده بازگردانید – و خود را از چنگال مرگ برهانید – اگر راست می گویید (29) و تو ای انسان، از این روز سخت مرگ در غفلت بودی تا آنکه ما پرده برانداختیم و چشم بصیرتت بینا گردید (30) بترسید از آن روزی که در آن روز بسوی خدا بازمی گردید، پس هرکس کاملا پاداش عمل خویش را خواهد دید و به هیچ کس ستمی نکنند (31) این سخنان که بر تو می خوانیم آیات الهی و ذکر حکمت های خداوند است (32) خداست شکافنده پرده صبحگاهان... (33) ای رسول ما بگو : کیست که از آسمان و زمین به شما روزی می دهد؟ و کیست که چشم و گوش عطا می نماید؟ و کیست که از مرده زنده را و از زنده مرده را بر می انگیزد؟ و کیست که به فرمانش عالم آفرینش منظم است؟... (34) ای رسول، ما به هیچ بشری پیش از تو عمر ابد ندادیم، آیا با آنکه تو خواهی مرد، دیگران تا ابد زنده مانند؟ (35) به حقیقت هر نفسی شربت مرگ را خواهد چشید (36) پس دیده باز کن و آثار رحمت خداوندی را مشاهده نما که چگونه زمین را پس از مرگ و دستبرد خزان به نفس باد بهاری زنده می گرداند، همان خداست که مردگان را هم پس از مرگ زنده می گرداند که او به همه امور عالم تواناست (37) کسانی که طالب زندگانی مادی و زینت و شهوات دنیا هستند، ما مزد سعی آنان را در دنیا تمام می دهیم، و هیچ از اجر عملشان نخواهیم کاست (38)- اما - براستی که دنیا جز بازیچه کودکان و هوسرانی بی خردان هیچ نیست و همانا سرای دگر اهل تقوی را از سرای دنیا بسی نیکوتر است، آیا اندیشه نمی کنند؟ (39)
و خدا همه مردمان را به سرمنزل سعادت و سلامت می خواند ... (40)
1) انبیاء،33 ؛ 2) نساء،126؛ 3) آل عمران،83؛ 4) مومنون،12 تا 15؛ 5) بقره،243؛ 6) شعرا،129؛ 7) نساء،78؛ 8) آل عمران، 137؛ 9) انعام،6؛ 10) انعام،13؛ 11) انعام،2؛ 12) مریم،67؛ 13) اعراف،185؛ 14) انعام،60؛ 15) واقعه،58 تا 60؛ 16) بقره،180؛ 17) آل عمران،133؛ 18) انعام،72؛ 19) انعام،67؛ 20) سبا،7؛ 21) واقعه،48؛ 22) ق،3؛ 23) قیامت،34 و 35؛ 24) عبس،17 تا 19؛ 25) یس،77؛ 26) مومنون،115؛ 27) ق،15؛ 28) ق،19؛ 29) واقعه،83تا87؛ 30) ق،22؛ 31) بقره،281؛ 32) آل عمران،58؛ 33) انعام،96؛ 34) یونس،31؛ 35) انبیا،34 و 35؛ 36) عنکبوت،57؛ 37) روم،50؛ 38) هود،15؛ 39) انعام،32؛ 40) یونس،25؛

مدتی پیش من و تنی چند از دوستان به دیدن دکتر محسن کدیور رفتیم. از آخرین باری که او را دیده بودم چند ماهی می گذشت و در این مدت، وقوع اتفاقات بسیار، بهانه ای برای تجدید دیدار گشت. 